Sjukehusets dag Nordfjord: Solid markering

FJORDABLADET Mellom 250 og 300 personar møtte laurdag opp for å markere si støtte til Nordfjord sjukehus.

– Administrasjonen har blitt den største vekstfaktoren i spesialisthelsetenesta, og lokalsjukehus forsvinn medan Regjering og helsedirektør ser på og fomlar tafatt i bakgrunnen. Er det rart at ein blir frustrert? Og forbanna?, sa Trond Inselseth, kommunelege i Vågsøy som var ein av appellantane under lokalsjukehusdagen sist laurdag.


– Det blinkar eit blått lys for mange lokalsjukehus i dag. Også vårt. At ein må ha ei markering som dette burde vere heilt unødvendig i 2010.
– Det vi ser i dag er ein villa politikk frå Helse Førde. Dei ønskjer at dette sjukehuset blir lukka og låst med dei aktivitetane som finst her i dag. Bygningane er bygda sin eigedom, jamfør overdragingsbrevet frå William Singer som skjenka huset til Nordfjor- dingane. Verre er det med den høgt spesialiserte kompetansen som finst inne i bygningane.

Trakassering
– Etter år med trakassering i form av manglande kommunikasjon og informasjon, reduksjon i tilbod som mage- og tarmkirurgi urologi og eit ortopedivedtaket som har ført til at svært kompetente legar og sjukepleiarar har takka for seg og funne seg andre stader å arbeide. Dei orka simpelt hen ikkje denne mobbekampanjen lenger, sa Toril Fjørtoft og peikte på at trass i desse tinga så hevdar informasjonssjef Eithun, i eit innlegg i Fjordabladet, at det ikkje er eller skal bli reduksjon av tilbod ved Nordfjord sjukehus.

– Kva handlar det om? Er det vi som ikkje har forstått? Er vi fullstendig verkelegdomsfjerne? Er dette keisaren sine nye klede? For det er jo nedlegging og innsparingar som er målet. Kvifor ikkje seie det klart i staden for alle desse løgnene, som ikkje fører til noko anna enn mistillit?, sa Fjørtoft.

Fellesskapet sin velferd
– Som innbyggar, mor og kone vil eg ikkje sjølv, eller at nokon av mine må bli frakta langt i sjukebil med lårhalsbrot, vonde skuldrer eller slag. Eg betalar min skatt og mi trygdeavgift i rikt monn, med den forvissing om at det er fellesskapet sin velferd. Men eg er ikkje større på jord enn at eg ønskjer å få noko att for desse investerte pengane, som til dømes å få helse-hjelp i rimeleg nærleik av der eg bur.

Pengesluk
– Eit anna spørsmål er også kvifor Helse Førde set i verk tiltak i tråd med modell 1, når Helse Vest enno ikkje har behandla strategidokumentet? Kvifor rek det folk frå Helse Førde rundt i gangane på Nordfjord sjukehus og tel opp utstyr? Dei stilte til og med opp på ei operasjonsstove under ein operasjon, der operatøren vart avbroten i sitt kirurgiske arbeid. Kor ivrige skal vi tillate dei å vere i tenesta? Skal vi akseptere at det vert drive planlagt fedmekirurgi i Førde, når vi i Nordfjord ikkje får fjerna blindtarmen ved vårt eige sjukehus? Eller kva med ei stor og flott patologiavdeling, når vi har Gades Institutt i Bergen? Kvifor redusere aktiviteten, som i mange år har gitt avkasting og inntekt til føretaket? Det er ikkje Eid eller Lærdal som er pengesluket, men Sentralsjukehuset. Det er det fleire enn meg som veit, understreka Toril Fjørtoft.

Rett til helsehjelp
– Folkens det er nok pengar, og vi i Nordfjord har også rett til helsehjelp når vi måtte trenge det, utan å få to timar på båre langs Jølstravatnet som belasting. Historiene er mange om desse transportane. Eit minimum er å oppretthalde tenelege akuttfunksjonar. Utan det er vi, etter mitt syn, ikkje per definisjon eit sjukehus, sjølv om høvdingar og direktørar i dette fylket hevdar noko anna. Vi finn oss ikkje lenger i at nøkkelpersonell og funksjonar sakte men sikkert blir kvelt for deretter å bli fjerna heilt. Vi skal kjempe for tryggleiken som eit sjukehus inneber. Eit sjukehus med mykje kompetanse på både medisinsk og kirurgisk fagfelt. Det er kvar einaste nordfjording verd, sa Torill Fjørtoft.


– KVA GALT HAR VI GJORT I NORDFJORD?
– Det er tungt å arbeide for ei sak ein trur på, når ein talar for dauve øyrer. Når ein føler at saklege innspel vert overhøyrde og neglisjerte av dei som tek avgjerdene. Det er både slitsamt og går på helsa laus. Eg er sikker på at det gjeld for mange helsearbeidarar ved sjukehuset, men også for dei mange som har engasjert seg og brukt energi i kampen for lokalsjukehuset.

Slik innleia kommunelege Trond Inselseth sin appell og understreka at det har vore ei stor belasting for dei involverte å oppleve ei systematisk nedbygging, innskrenking, sabotering og amputering av lokalsjukehuset.

– Først administrasjonen, deretter funksjonar og fagområde, så vaktplanar og personellressursar, alt meint for å lamme aktiviteten. Mange har opplevd dette som ein vond prosess, der personalpolitikken har vore lite påakta. Likevel har helsearbeidarane stilt opp for pasientar og pårørande på ein måte som dei fortener ros for. Eg er imponert over den innsatsen som har vore vist frå tilsette ved Nordfjord sjukehus dei siste åra og eg tykkjer dei fortener applaus frå denne forsamlinga, sa Trond Inselseth som understreka at lokalsjukehuset er viktig, ikkje minst i vårt fylke og andre stader der det er lange avstandar til sentralsjukehus eller større sjukehus.

– Eg er for sentralisering av sjukehustenester. Den medisinske utviklinga har kome langt og innafor enkelte fagfelt og sjukdomstypar er det riktig at behandlinga skjer på så få stader som muleg for at kvaliteten skal vere så høg som muleg. Dette gjed for store deler av kreftbehandling, hjartekirurgi, barnekirurgi, nevrokirurgi og ei rekkje andre behandlingsformer, sa Inselseth og understreka at for storparten av innleggingane, gjeld det alminnelege, hyppige, ofte alvorlege sjukdomstilstander, der behandlinga like godt kan gjevast ved lokalsjukehus og der tidsfaktoren og nærleiken til hjelp er viktig for eit godt behandlingsresultat.

–Det har ikkje vore noko problem i vår region at kompliserte tilstander som krev meir ressursar for utgreiing og behandling ikkje har blitt sendt vidare til andre sjukehus når det har vist seg å vere behov for det, sa Inselseth og poengterte at det trass alt er rimelegare å behandle pasientar ved mindre einingar.

– All vår kunnskap og erfaring viser at det er rimelegare å behandle pasientar ved mindre einingar. Svenskane har gått heile vegen og har vist at effektiviteten går ned og kostnadene opp ved å sentralisere for sterkt. Til og med vår eiga regjering har sagt at dei har forstått dette, og til og med ytra at lokalsjukehusa skal bestå. Men det som skjer er at etter Helsereforma i 2002 har vi mista den faglege styringa av Helse-Norge. Bedriftsøkonomien er blitt eit styrande prinsipp i helseføretaka. Adminis- trasjonen har blitt den største vekstfaktoren i spesialisthelsetenesta, og lokalsjukehus forsvinn medan Regjering og helsedirektør ser på og fomlar tafatt i bakgrunnen. Er det rart at ein blir frustrert? Og forbanna? Ein kan lure på kva vi har gjort galt i Nordfjord. Eg trur eg har svaret. I mangel på fagleg styring er det tyngdekrafta som rår, og den største tyngda sit i Før- de. Eit samfunn som er tufta på vedtak og ikkje på tiltak, sa Trond Inselseth.

– Eg skulle gjerne sagt noko om framtida, men eg er i villreie om korleis den ser ut. Eg er usikker på kor lenge det går før Storting og Regjering ser at helsereforma må reviderast og sentraliseringa bremsast. Dette landet treng sårt til ein Nasjonal Helseplan. Samhandlinga til Hanssen er neppe svaret, noko som betyr at grunnlaget for gjeldande vedtak om nedlegging av Nordfjord sjukehus er borte, sa Inselseth og understreka at grensene mellom helseføretaka er eit problem.

– Det minste vi må krevje er at dagens grenser mellom helseføretaka blir fjerna ved akuttinnleggingar, slik at vi fritt kan bruke faglege medisinske vurderingar i forhold til akuttinnleggingar og ikkje må ta omsyn til ulogiske administrative grenser, sa han.

HONNØR TIL TILSETTE
Vågsøy-ordførar Roger B. Silden peikte i sin appell på at den statlege overtakinga av sjukehusdrifta har vore ein katastrofe for lokalsjukehusa i fylket. Silden brukte også mykje tid på å snakke om mangelen på personalpolitikk i Helse Førde og kva ei nedlegging av sjukehuset ville ha å seie for utvikling og vekst i Nordgfjord-regionen.
– Personalbehandlinga i Helse Førde er skammeleg. Ei slik behandling av tilsette ville aldri gått andre stader i næringslivet. Leiinga ser rett og slett ikkje verdien i den kompetansen vi finn blant dei tilsette og i fagmiljøa. I dag øydelegg helseføretaket gode fagmiljø, som det vil ta år å bygge oppatt, med eit pennestrøk, sa Silden som meinte at dialogen med helseføretaket opphøyrde når den andre parten byrja å stille spørsmål.
– Når vi stiller spørsmål er dialogen over. Eg har ikkje tru på korkje leiing eller styre i dette helseføretaket, sa han og stilte samstundes spørsmål ved logikken om å legge ned tilbod samstundes som køane veks, sa Silden.

KONTAKT POLITIKARANE
– Eg oppmodar alle som er her i dag om å vende seg til folkevalde i Regjering og Storting som sit med ansvaret for helse- tenestene våre. Dei må få beskjed frå store folkegrupper og organisasjonar om at det som held på å skje med Nordfjord sjukehus er ei nedbygging utan ansvar, sa Marit Nore Sørhaug, kommunestyremedlem for Sp i Vågsøy og sentral i sju-kehusaksjonen, i sin appell og oppmoda samstundes dei frammøtte til å stille spørsmål om ikkje Nordfjordingane har krav på sjukehustenester på lik linje med befolkninga i meir sentrale strøk av landet.

LOVNADSBROT
Gunn Helgesen (Krf), leiar i Nordfjordrådet, peikte i sin appell på at føretaksreforma har spelt fallitt og at Nordfjordrådet krev eit fullverdig lokalsjukehus på Nordfjordeid.
– Modellen styret i Helse Førde har vedteke bryt med heilt sentrale prinsipp om at det skal vere likeverdige helsetenester uavhengig av kor ein bur i landet. Ingen skal vere i tvil om at Nordfjordrådet sin ståstad i denne saka. Vi akseptere på ingen måte ei rasering av Nordfjord sjukehus, sa Helgesen som oppfatta det som no skjer som klare brot på lovnadene regjeringa har kome med i Soria Moria.

UTFORDRA NORDFJORDRÅDET
Knut Harald Leirgulen, frå sjukehusaksjonen for Nordfjord Sjukehus, utfordra under markeringa sist laurdag Nordfjordrådet til å arrangere fakkeltog for Nordfjord sjukehus i løpet av hausten.
– Eg oppfordrar til folkeleg opprør. Eg oppfordrar til politikaropprør. Eg oppfordrar også Nordfjordrådet til å arrangere eit stort fakkeltog i protest mot det Helse Førde prøver å gjere med sjukehuset vårt, sa Knut Harald Leirgulen.


• Les saka i papirutgåva av Fjordabladet tysdag 21. september 2010. Elektronisk versjon kan kjøpast her.

Klåre appellar, og sterke historiar i Lærdal

PORTEN Om lag 150 personar var møtt fram for å markere Lokalsjukehusets dag i Lærdal laurdag, der appellantane sto i kø på rådhustrappa.

-Eg vart ikkje politikar for å bygge ned samfunnet vårt, sa første appellant, Marie Helene Hollevik Brandsdal, varaordførar i Årdal. Vi trur på Lærdal sjukehus, og vi trur på trygge lokalsamfunn. Vi vil og gjerne at våre unge skal komme heim att etter endt utdanning, og då må dei ha noko å kome heim til. Eg ønskjer samfunnsutvikling, ikkje at vi skal gå attende i tid. Det er uverdig å føde i ein ambulanse. Og akuttberedskap vil vi og sjølvsagt ha. Vi ønskjer ikkje å framstå som offer her i dag, men krev respekt for våre meiningar. Det er vi som veit kvar skoen trykker, sa ein tydeleg varaordførar, med klar adresse til sin eigen fremste tillitsvalde, statsminister Jens Stoltenberg.

-Kom deg ut og snakk med grasrota Jens, sa Brandsdal, dette er eit grasrotopprør, og det er fyrst og fremst kvinnene som no forlet Arbeidarpartiet om dagen, og du bør spørje deg sjølv kvifor det er slik Jens.


Hanne Hestetun fortalde om tøffe fødslar
- Det som skulle vere ein trygg og god fødsel nummer ein, vart til ein tur i ambulanse, fastspent på båre, og allereie i Sogndal fekk sjåføren beskjed om å sette på blålys og så var det full fart til Førde, sa Hanne Hestetun. Inga god oppleving.

Då ho skulle føde for andre gong hadde legane på Haukeland sagt tydeleg i frå at ho ikkje kunne føde nokon annan plass enn på Haukeland, men ting skjedde raskt når riene kom, og dei kom seg ikkje lenger enn til Lærdal. Ho var vettskremd, men vart raskt teken hand om og alt gjekk svært bra.
-Heile denne opplevinga, og oppfølginga på Lærdal sjukehus var fantastisk sa Hanne Hestetun.

Riv muren mellom mål og midlar
-Det er tverrpolitisk semje om at det skal vere eit likt helsetilbod til alle, bortsett frå der det kostar for mykje å ha slikt tilbod, sa Atle Winjum, venstrepolitikar frå Aurland.

- Eg har enno tilgode å høyre at eit tiltak blir vert framstilt frå eit entusiastisk styre i Helse Førde, «noko nytt og betre». Styret i Helse Førde har tilsynelatande berre ein oppgåve, og det er å tilpasse seg økonomiske rammer, og gjere ting stadig billegare. Kommunestyre i Aurland har vedteke at dersom Lærdal sjukehus vert lagt ned vil kommunen søke overgang til Helse Bergen. Ein må få lov å stille spørsmål ved organiseringa når det vert like langt å reise til «vårt sjukehus» som til Ringerike sjukehus på Hønefoss, sa Winjum.

Helse Førde har til oppgåve å handtere helsetilbodet til heile fylket, og det greier dei ikkje om Lærdal sjukehus vert lagt ned. Dette må vi som ansvarleg politikarar peike på. Det er ikkje Aurlendingane som skal syte for Helse Førde sitt ve og vel ved å vere lojale, det er faktisk omvendt, sa Winjum.


Sterk historie frå Harald Sjursen
Sjursen var mellom anna oppteken av ambulansane. Ved årsskifte 2008/2009 vart personalet på ambulansen i Aurland flytta over til Lærdal, og dette skjedde etter mange år med undergraving frå Helse Førde. Mellom anna ved å sende lærdalsambulansen på oppdrag i Aurland, om den var ledig, dette medan ambulansen i Aurland stod.

-Dei fleste tilfella her er akutte, og pasientane vert frakta vidare til Voss eller Bergen, og då er Lærdal utan ambulanse i denne perioden. Ein dag i oktober 2008, svima Sjursen av i heimen med stort blodtap. Han vart frakta til Lærdal, men ståande ordre frå Helse Førde sa at slike pasientar skulle sendast til Førde. Einaste ledige ambulanse var på Jølster. I samråd med meg sette legen på Lærdal ein injeksjon med koagulerande stoff rett i blodet på meg, noko som berga livet mitt, sa ein sterkt bevega Sjursen.

Sjursen sitt brev til Helse og omsorgsministeren finn ein her, på bloggen til Forsvar Lærdal Sjukehus


Ingen alternativ til lokalsjukehusa pr i dag
- Legeforeningen skreiv i 2004, kva dei meinte eit lokalsjukehus skulle vere, og underleg nok var dette ei nøyaktig beskriving av det sjukehuset vi hadde i Lærdal den gongen, sa kommunelege og helsesjef i Lærdal, Frode Myklebust. Og dei meiner akkurat det same i dag, når dei igjen definerer utrykket lokalsjukehus.
Lokalsjukehusa skal ha breiddekompetanse, og dei står i dag, til saman for mellom 80 og 90 % av all pasientbehandling i Noreg. Alle lokalsjukehusa i landet er iferd med å bli øydelagde grunna prosessar, og tankemodellar frå helsebyråkratar. Dette trass i at vi pr i dag ikkje har noko alternativ, og kva gjer ein då? Jau ein kjem med Samhandlingsforma. Her overlet ein til kommunehelsetenesta alt det som sjukehusa ikkje gidd å drive med lenger, og det er ganske mykje, sa Myklebust.

Forutsigbarheit skapar tryggleik, forutsigbarheit hadde vi, og eg forventar at vi får dette på plass igjen. Vi skal vite kva kompetanse vi har, og kven vi skal samarbeide med, dette er vanskeleg i dag.

Nøgd aksjonsleiar
Aksjonsleiar Bente Øien Hauge takka for flotte, og rørande appellar, og fekk dei frammøtte med på ein applaus til Lærdal sjukehus.
- Takk for de held ut og vert verande på post i desse vanskelega tidene, sa Øien Hauge.

Det norske velferdssamfunnet vart utvikla medan landet vår nærast var konkurs. I dag lever vi i eit overflodssamfunn, men vert fortalt at Noreg ikkje har råd til å oppretthalde lokalsjukehusa.

Eg vil åtvare mot samhandlingsreforma, sa Øien Hauge. Eit distriktsmedisinsk senter kan aldri erstatte eit sjukehus, det kan berre verte eit tillegg. Det er totalt uverdig at vi skal verte frakta lange vegar i ambulanse, for undersøkingar, behandlingar, og sjukehusopphald som vi, med god kvalitet, kunne fått der vi bur.

Vi høyrer at Helse Førde jobbar med planar om å slå saman ortopediklinikken og medisinsk avdeling til ein etasje. Vi høyrer også at dei førebur seg på å avvikle føden i juli neste år. Så vi ser at, til og med før endeleg vedtak er gjort, jobbar helseføretaket i kulissane for å demontere sjukehuset vårt.

Men slaget er ikkje tapt så lenge vi ikkje gjev opp. Vi skal stå på for Lærdal sjukehus, vi skal forlange at helseministeren lyttar til folket og stoppar nedlegginga, var den klare meldinga frå leiaren i Forsvar Lærdal sjukehus.

• Les saka på Porten ved å klikke her eller på overskrifta

TILFØYING FRÅ AKSJONEN:
I tillegg til appellantane som Porten har referert, var det ein sterk appell frå Åge Natvik. Han fortalde historia om då han i mai i år braut foten. Brotet var slik at foten neppe kunne klart ein to timars transport til Førde, resultatet ville vorte amputasjon. Fordi det var beredskap på Lærdal sjukehus, vart Åge teken hand om straks. "Eg takkar Lærdal sjukehus for at eg står her i dag, på to bein." sa Åge Natvik.

Lokalsykehusets dag Lærdal

SOGN AVIS Lokalsjukehusets dag samla om lag 200 personar til markering i Lærdal.

– Eg er kjempegodt nøgd med at så mange var med. Det er både sauesank og frukthausting i desse tider, så at dette er me glade for, seier aksjonsleiar Bente Øien Hauge.

Det kom folk både frå Aurland, Årdal og Lærdal for å markera at det framleis er stor kampvilje for det gode lokalsjukehuset og for at folk skal kjenna seg trygge der dei bur.

– Indresogningar set pris på Lærdal sjukehus, og me godtek ikkje nedbygging av det gode lokalesjukehuset vårt, var den klare bodskapen.

Seks ulike personar held appell. Fleire av dei fortalte sterke historiar om eigne erfaringar der lokalsjukehuset har vore med å berga liv og helse.

• Les saka i Sogn Avis ved å klikke her eller på overskrifta. Meir om markeringa i papirutgåva av Sogn Avis måndag.

Lokalsjukehusets dag Lærdal: Kjensleladde appellar

SOGN AVIS Lokalsjukehusets dag vart meir enn ein kamp for eit godt og trygt helsetilbod. Om lag 200 frammøtte fekk høyra Hanne Hestetun fortelja korleis ho og familien fekk oppleva fråveret av ei fullverdig fødeavdeling.

Det var også fleire enn tobarnsmora frå Årdal som snakka om dramatiske opplevingar for open mikrofon. Harald Sjursen frå Aurland, har vore gjennom fleire livstrugande sjukdomshendingar, der Lærdal sjukehus har berga livet hans.

Åge Natvik, mannskap på Årdalsambulansen, måtte sjølv ha akutthjelp då han ramla ned over fire meter og small i betongen.
– Eg hadde flaks og kom til Lærdal sjukehus før dei stengde for dagen. Der vart eg raskt operert av skandinavias beste kirurg. Tida var så knapp at det allereie var gått koldbrann i den knuste foten. Ein ambulansetur til Førde på to timar, ville truleg ha medført amputasjon, fortalte Natvik, og takka Lærdal sjukehus og Truls Jellestad for at han kunne stå her på to føter i dag.

Fødetur
Hanne Hestetun delte personlege opplevingar kring svangerskap og fødsel. Ho hadde mange tankar og meiningar før den første fødselen og var klar på at Lærdal ikkje var noko alternativ sidan dei ikkje kunne tilby epidural og heller ikkje hadde barneavdeling i nærleiken om noko skulle skje.

For Hanne vart det eit dårleg val. Ein trygg fødsel i Førde vart i staden ein umenneskeleg transportetappe fastspent på ei båre i ambulansen.

– Då me kom til Loftesnesbrua var riene så sterke at ambulansen sette på blålyset for å rekka fram i tide. Mann min som var i bil foran vart forbikøyrd og vetaskremd fordi han ikkje visste kva som skjedde. Ungen var ute om lag 20 minutt etter at me kom fram til sjukehuset, og epidural var ikkje aktuelt, fortalte Hanne.

Det vart ingen god fødeoppleving og ho var heilt klar på at neste gong skulle ho velgje Lærdal, det fekk ho derimot ikkje lov til på grunn av seleksjonskrieterane. Då var det Førde eller Haukeland som var alternativa. Alt anna var uforsvarleg, var meldinga frå legane.

Bergen
– Eg valgde Haukeland av den grunn at då ville me passera to andre sjukehus på vegen dersom tida var knapp. Sidan det gjekk så fort på første, ville nok den andre mest truleg ha minst like mykje hastverk.

Hanne rakk aldri til Bergen, men takka vera eit fantastisk personale på Lærdal og jordmora som var i tett dialog med Haukeland, fekk ho denne gongen ei trygg og god fødeoppleving i rolege omgjevnader på sjukehuset. Grytidleg om morgonen den 26.juni vart vesleAlidafødd. Tretimar etter at mamma vakna med rier heime i Årdal.

– Kvifor skal det ikkje vere verdig oss kvinner i Indre Sogn og ha eit godt fødetilbod for alle. Stadig nye seleksjonskriterier skapar uvisse og frykt. Oppfølginga eg fekk av personalet på Lærdal var fantatisk, fortalte Hanne Hestetun.

Berga livet
Harald Sjursen, aktiv helsepolitikar frå Aurland, har fleire gonger fått stifta kjennskap tydnaden av eit fungerande lokalsjukehus og ikkje minst ei god ambulanseberedsap. I 2008 fall han om medvitlaus i heimen med hjarteproblem og frakta med aurlandsambulansen til Lærdal sjukehus. Der var ingen helikopter som kunne ta han vidare til Haukeland, men dyktige legar på Lærdal berga livet hans då dei sette koagulerande stoff direkte i blodet.

– Eg vil og nytta høvet til å takka Lærdal sjukehus for to ulike vellukka kreftoperasjonar, sa ein rørd Sjursen, som fekk fram fram mange tårer hjå dei frammøtte då han sang sin eigen nynorskversjon av Blott ein dag. For å illustrera pasientane sin kamp, med smerter og angst.


KLAR BODSKAP FRÅ MARIE-HELENE TIL JENS
– Kom deg ut og møt grasrota Jens!
Var den klare bodskapen frå ein sint varaordførar Årdal, Marie-Helene Hollevik Brandsdal. Ap-politikaren la ikkje skjul på at ho er skuffa over statsministeren frå eige parti.
– Eg vart ikkje politikar for å byggje ned bygdene våre. Eg vart heller ikkje politikar for å gjera innbyggjarane utrygge. No er det nettopp det som skjer og folk er i ferd med å resignera.
– Kjære Jens, eg saknar heilskapsperspektivet i politikken min, sa Hollevik Brandsdal, som forstår godt at medlemmar flyktar frå partiet.
Ho trur det vert fleire og fleire, og spesielt kvinner, som vegrar seg mot å flytta attende til regionen når dei veit korleis dei vert behandla når dei skal føde.
– Me ber om respekt og verdigheit. Då treng me fødeavdelingar og akuttberedskap. Me kjempar for levande bygder og ikkje for noko gubbebygd. Eg seie til deg Jens, kom deg ut og møt grasrota!


• Sakene er i papirutgåva av Sogn Avis måndag 20. september 2010. Elektronisk utgåve kan kjøpast her.

LOKALSJUKEHUSETS DAG LAURDAG 18. SEPTEMBER: Vi kjempar for det gode lokalsjukehuset og tryggheit der folk bur

Nettverket av aksjoner i Folkebevegelsen for lokalsykehusene samarbeider om en nasjonal aksjonsdag med lokale markeringer over hele landet lørdag 18. september. Felles motto: ”Vi kjemper for det gode lokalsykehuset og trygghet der folk bor”.


Lokale aksjoner kan få tilsendt flygeblad, kontakt koordinator. Mer informasjon om de lokale arrangementene kommer her.

• I LÆRDAL blir arrangementet foran Lærdal Rådhus kl. 12-14 med Årdalstangen musikklag, appeller fra ulike ståsteder m.m.

• I NARVIK blir arrangementet foran Narvik rådhus kl 12-14 med stand. Appeller fra kl 12.30
Lokalt krav for Narvik: ”Vi krever å beholde døgnkontinuerlig akuttkirurgi og fullverdig fødeavdeling ved Narvik sykehus”
Appeller med ordførere, stortingspolitikere, Sanitetsforeningen, tillitsvalgte fra Narvik sykehus, FFO, Narvik næringsforum, LO i Ofoten, Ungdomsrådet, Eldrerådet, medlemmer av Aksjonskomiteen for Narvik sykehus

• I MOSJØEN vil det under arrangementet bli opptreden med flere artister, appeller og pengeinnsamling til sykehusaksjonen. Arrangementet blir på torget i Mosjøen kl. 13-14.

• HARSTAD Stand og løpeseddelutdeling på torget i Harstad fra kl. 11.00. Vi kjemper for det gode lokalsykehuset og trygghet der folk bor. For å se løpeseddelen, gå inn på www.sykehusvennene.no

• AKER SYKEHUS VENNER planlegger stand 18. september fra kl. 12 på Eidsvolds plass, Oslo. Endelig bekreftelse og flere detaljer kommer.

• NORDFJORDEID Her blir det samling i Eid sentrum fra kl. 12. Går opp til sjukehuset. Samling ved Nordfjordeid sjukehus og appeller der kl. 14

• I KONGSBERG blir det stand og utdeling av flygeblad lørdag kl 10-12.


NB! Det blir arrangementer mange flere steder! Oppdatering følger etterhvert som jeg får inn opplysninger!

PROGRAM LAURDAG 18. SEPTEMBER

PROGRAM Laurdag 18. september kl.12 ved Lærdal rådhus

Konferansier: Jan Olav Fretland

Årdalstangen musikklag spelar

APPELLAR FRÅ ÅRDAL: Marie-Helene Hollevik Brandsdal og Hanne Hestetun

APPELLAR FRÅ AURLAND: Atle Winjum og Harald Sjursen

APPELLAR FRÅ LÆRDAL: Frode Myklebust og Åge Natvik

OPEN MIKROFON: For dei som har noko på hjarta. (Meld frå til konferansier.)

APPELL FRÅ AKSJONEN: Bente Øien Hauge


Indresogningar set pris på Lærdal sjukehus, og me godtek ikkje noka nedbygging av det gode lokalsjukehuset vårt!

Sjukehuset er viktig for oss i alle fasar i livet. Befolkninga treng tilboda innan indremedisin, ortopedi og fødetenester. Difor må det òg vere støttetenester som overvaking, radiologi, laboratorium, kjøken m.m.

For å få ei god vidareutvikling av Lærdal sjukehus må ein få att lokal leiing og økonomistyring.

Me seier nei til Helse Førde sitt strategivedtak (“Strategi 2020”) og forlangar at helseminister Anne-Grete Strøm-Erichsen stoppar vidare demontering av sjukehuset vårt!

LÆRDAL: LOKALSJUKEHUSETS DAG LAURDAG 18. SEPTEMBER

Laurdag 18. september kl.12 ved Lærdal rådhus

Årdalstangen musikklag spelar

Det er open mikrofon - for dei som har noko på hjarta!

APPELLAR FRÅ ÅRDAL
Marie-Helene Hollevik Brandsdal og Hanne Hestetun

APPELLAR FRÅ AURLAND
Atle Winjum og Harald Sjursen

APPELLAR FRÅ LÆRDAL
Frode Myklebust og Åge Natvik

APPELL FRÅ AKSJONEN
Bente Øien Hauge

Ber Nordfjord om å stiille opp

FJORDENES TIDENDE - Det er no kampen for Nordfjord sjukehus må kjempast, seier Knut Leirgulen. Laurdag er det lokalsjukehusa sin dag.

Knut Leirgulen er nestleiar i folkeaksjonen for bevaring av Nordfjord sjukehus. Han fortel at det komande laurdag vert storaksjon for Nordfjord sjukehus på Nordfjordeid.
- Fyrst vert det appellar i sentrum før vi klokka 14.00 samlast på sjukehuset for å slå ring rundt det, seier Leirgulen.

Leirgulen seier at til denne samlinga på sjukehuset bør det kome folk frå heile Nordfjord for å vise både regjering og Helse Vest at folk i Nordfjord verkeleg bryr seg om sjukehuset sitt.

- Det er no kampen står. Vi opplever at Helse Førde med regjeringa og leiinga i Sogn og Fjordane Ap si velsigning driv med nedbygging av tilbodet ved sjukehuset. Dette er noko vi må sette ein stoppar for og det er berre stor folkeleg motstand som kan endre dei planane som er lagt, seier Leirgulen.

Aksjonisten frå Stryn har ei bøn til folk i Nordfjord heilt til slutt:
- Møt opp så mange som mogeleg. Utan stor folkeleg motstand er eg redd vi har tapt kampen for eit fullverdig lokalsjukehus i Nordfjord, seier Knut Leirgulen.

• Les saka i Fjordenes Tidende (fjt.no) ved å klikke her eller på overskrifta

Lokalsjukehusets dag - Lærdal

Legerådet fryktar for nedlegging av Nordfjord sjukehus

FJORDABLADET Vi har lenge forsøkt, både internt og eksternt, å påverke dei mange prosessane vi har hatt for å unngå den utviklinga vi no ser realitetane av. Det har diverre vist seg å vere fånyttes. Dersom det går som skissert vil Nordfjord sjukehus vere nedlagt innan kort tid.

Dette skriv overlegane ved Nordfjord sjukehus i eit brev stila til helse- og omsorgsminister Anne-Grethe Strøm-Erichsen, Helsedepartementet, styret i Helse Vest, Styret i Helse Førde, Nordfjordrådet, Eid kommune, Fylkeslegen Sogn og Fjordane og Legeforeininga i Sogn og Fjordane.

Store omstillingar
I brevet peikar legerådet på at Nordfjord sjukehus, etter at den nye helseføretaksmodellen blei innført, har vore gjennom store omstillingsprosessar.
– Blautdelskirurgien, inkludert urologien, blei tidleg sentralisert til Førde, dette trass i at vi hadde ein urolog som gav god behandling til pasientane ved Nordfjord sjukehus. Sentraliseringa av urologien førte til ein pasientlekkasje til Helse Sunnmøre. Med denne sentralisering blei også ein overlegeheimel flytta til Førde.

Hjørnestein
– Det ortopediske miljøet ved Nordfjord sjukehus har vore ein av hjørnesteinane i spesialisthelsetenesta i Sogn og Fjordane. Miljøet har hatt høg fagleg kompetanse og utdanna eigen spesialistar, i samarbeid med Helse Bergen. Vi har behandla pasientar frå alle delar av fylket og halde jurs for allmennlegar og fysioterapeutar. Vi har også bygd opp eit godt og effektivt samarbeid med røntgenavdelinga vår, og har ein komplett utgreiings- og behandlingskjede innan leddbevarande kirurgi.

Medisinsk avdeling
– Sjukehuset si medisinske avdeling er godt utrusta og har beredskap for alle dei vanlegaste indremedisinske lidingane. Vi har og der eit godt samarbeid med røntgenavdelinga og pasientane får raskt avklarande CT ved mistanke om for eksempel blodpropp til hjernen. Vi følgjer slik nasjonale retningslinjer for akuttbehandling av hjerneslag. Hjartepasientar får på lik linje rask akuttbehandling når det hastar. Medisinsk avdeling har ein høg beleggsprosent, der dei aller feste pasientane vert lagt inn akutt. Pasientgruppa er uselektert, der mange har infeksjonar, senil uro og diaréplager. Vi har også regelmessig pasientar til pleie ved livets slutt/ kreftpasientar, skriv legane i brevet og peikar vidare på at Nordfjord sjukehus også har ei velfungerande overvakingsavdeling (OVA), der dei mest kritisk sjuke av alle kategoriar får stabilisering før eventuell overflytting og behandling.

Ortopedivedtaket
I brevet viser legerådet til at det tidlegare ortopedivedtaket om å samle all akuttortopedi i Førde, bortsett frå det som kan behandlast i lokalbedøving, har verka svært negativt inn på arbeidsmiljøet og arbeidssituasjonen for ortopedane ved Nordfjord sjukehus.
– Sjølv om dette vedtaket i etterkant blei noko mjuka opp, blir vår aktivitet heile tida vurdert og vi blir regelmessig kritisert for inngrep utførte på vakttid. Dette saman med den belastninga det er kvar gong å fortelje ein pasient og pårørande at han dessverre må sendast vidare, gjer den faglege integriteten og sjølvrespekten vert sett på prøve. Det er ikkje utført nokon evaluering av dette vedtaket, heiter det i brevet.

Lange ventelister
– Vi har svært lange ventelister, spesielt på ortopedisk poliklinikk. Ein av grunnane til dette er manglande ortoped- og fysioterapeutressursar. Det er no oppretta ei felles tilvisningsadresse for ortopediske tilstander ved Førde sentralsjukehus, og Nordfjord sjukehus kan ikkje lenger vurdere tilvisningar til ortopedisk poliklinikk her.
– Nordfjord sjukehus blir kritisert for dårleg effektivitet og planlegging av operasjonsavdelinga. mange av dei operasjonane vi tar, er langvarige og krevjande, men har låg DRG-vekting. I store deler av 2009 var det også ein arbeidskonflikt mellom Helse Førde og Sjukepleiarforbundet på operasjonsavdelinga ved Nordfjord sjukehus, der flerie av spesialsjukepleiarane sa opp i protest, med redusert effektivitet og inntening til helseføretaket som resultat. No vert dårlege økonomiske resultat nytta som grunn gjeving for vidare å redusere aktiviteten til berre eitt operasjonsteam dagleg, skriv legane.

Fellespost
Legane viser også til at det no vert arbeidd for å opprette ein fellespost mellom ortopedisk og medisinsk avdeling ved Nordfjord sjukehus, der ortopediske pasientar vert lagt inn på medisinsk sengepost.
– Både organisatoriske og medisinsk-faglege moment talar sterkt imot ei slik organisering, spesielt auka fare for infeksjon hos nyopererte pasientar. Dette vil ytterlegare avgrense dei pasientgruppene som kan opererast ved Nordfjord sjukehus, skriv legane i brevet.

Nedvurdert
– Det må og nemnast at kollegaer i Sogn og Fjordane Legeforeining og medlemmer av styret i Helse Førde dessverre over fleire år har kritisert og nedvurdert Nordfjord sjukehus i ulike media og på internettbloggar.
– Administrasjonen i Helse Førde sin presentasjon av framlegget til vedtak om å gjere lokalsjukehusa i Sogn og Fjordane om til lokalmedisinske senter, førte til applaus i auditoriet på Førde sentralsjukehus, overført på opne linjer til Nordfjord og Lærdal. Dette har også verka svært negativt inn på arbeidsmiljøet ved lokalsjukehusa.

Nedlegging
I brevet vert det også peikt på at styret i Helse Førde har gjort vedtak om å leggje ned ortopedisk avdeling ved Nordfjord sjukehus og dei følgjer dette kan få for andre avdelingar på sjukehuset.
– Ein ser også på organiseringa av fødetilbodet i Sogn og Fjordane. Det er sannsynleg at all operativ aktivitet ved Nordfjord sjukehus blir avvikla innan kort tid, og med det også behovet for anestesileg i vaktberedskap. Akuttberedskapen på medisinsk avdeling vil då heller ikkje kunne oppretthaldast. Avdelinga vil raskt bli ein mellomstasjon for pasientar som ventar på sjukeheimsplass, som ein del av eit distriktsmedisinsk senter, drive av fastlegar med eventuelt attverande indremedisinarar som konsulentar. Nordfjord sjukehus vil slik sett ikkje lenger kunne reknast som eit sjukehus. Institusjonen vil ikkje kunne ta på seg stabilisering av kritisk sjuke pasientar, drive operativ aktivitet eller skadestovepoliklinikk, skriv legane og uttrykkjer uro for at den indremedisinske poliklinikkaktiviteten også vil verte avgrensa, då prosedyrar som kan gje komplikasjonar som kan trenge full akuttberedskap inklusive anestesilege, ikkje kan utførast ved institusjonen.

Sterkt svekka
– Legerådet ved Nordfjord sjukehus er svært bekymra for konsekvensane av den utviklinga vi no ser. Når det operative ortopediske tilbodet og beredskap for operativ forløysing på fødeavdelinga forsvinn, vil den tryggleiken som sjukehuset representerer bli sterkt svekka.
Turnuslegetenesta vil ikkje kunne godkjennast i ein slik institusjon, noko som vil verke negativt inn på rekrutteringa til primærhelsetenesta i Nordfjord, samt gjere det umogeleg å ha døgnkontinuerleg vakt for medisinske pasientar.

– Vi er bekymra for at dei innsparingane som helseføretaket reknar med ikkje er realistiske. Det viser seg ofte at innsparingane ved samanslåing av sjukehus ikkje blir som forventa. Førde sentralsjukehus må opprustast og byggast ut for å overta dei funksjonane som no finst på lokalsjukehusa, og transportutgiftene vil auke, i tillegg til ein auke i pasientlekkasje til andre helseføretak. Risikoen er stor for at dei fleste spesialistane som arbeider ved Nordfjord sjukehus vil slutte i helseføretaket, og dette kompetansetapet vil det ta lang tid å erstatte.

Nedlagt
Legerådet poengterer at fråsegna vert sendt til den politiske leiinga og Fylkeslegen som ei bekymringsmelding.
– Det skal ikkje vere nokon tvil om at vi som har vårt daglege arbeid ved Nordfjord sjukehus, både ved intern og ekstern påverknad mot administrasjon og sentrale tillitsvalde, lenge har forsøkt å påverke dei mange prosessane vi har hatt for å unngå den utviklinga vi no ser realitetane av. Det har diverre vist seg å vere fånyttes. Dersom det går som skissert vil Nordfjord sjukehus vere nedlagt innan kort tid, heiter det i brevet som er underteikna av tretten legar ved Nordfjord sjukehus.

• Les saka i Fjordabladet ved å klikke her eller på overskrifta

OPE BREV OM HELSEKØAR I NORGE FRÅ PASIENT I KØ FOR OPERASJON I NORDFJORD

Frå pasient Harald Sjursen, Aurland

Til Helse og Omsorgsminister Anne-Grete Strøm-Erichsen

OPE BREV OM HELSEKØAR I NORGE

Eiga oppleving som ventande pasient
Den 8. des. 2009 søkte fastlegen min om operasjon av mi venstre skulder ved Nordfjord Sjukehus. (Mi høgre skulder vart operert der tidlegare med godt resultat.)
Same dag vart det søkt om MR undersøking ved Unilab i Bergen. Der var eg den 28.des.2009.

I brev frå Nordfjord Sjukehus datert 05.01.10 var eg prioritert å verta operert innan fire månader.
Nytt brev, datert 04.06.10, om at eg framleis står på venteliste grunna kapasitetsproblem. Dette brevet ligg som vedlegg.
Dette er eit standardbrev for ortopedi for Helse Førde. Føl slike brev lover og reglar (forskrifter)?

Tilbodet om udatert utrednig ved poliklinikane i Førde og Lærdal er til lita og kostbar hjelp, då det likevel er den som skal operera meg som må utføra denne. Det er berre spesialistar ved Nordfjord Sjukehus som utfører slike skulderoperasjonar i Sogn og Fjordane.

Søknad om fritt sjukehusval på www.sykehusvalg.net, ville verta ein ny søknad på det uvisse. Dessutan måtte ein slik søknad sendast av fastlegen min, som ikkje fekk kopi av det vedlagde brevet. I samråd med han heldt eg fast på framleis å stå på venteliste ved Nordfjord Sjukehus.

Den 18. aug. 2010 var eg til utredning ved Nordfjurd Sjukehus, men ventar framleis på tid for operasjon.
Haraldsplass i Bergen, med flest slike operasjonar i Norge med Nordfjord eid som god nummer tre, har lange ventelister,
Likevel stengde Helse Førde ei av to operasjonsstover frå 1.sep. 2010 ved Nordfjord Sjukehus, og fjerna alt utstyr der.( Ein får vona at dei lova 60 mill. går til nytt og betre utstyr innafor Helse Førde, og ikkje til kamp for nedlegging av sjukehusa. Helse Førde har Norges eldste sjukehusutstyr.)

Styrevedtaket i Helse Førde om å leggja ned ortopediane i Lærdal og Nordfjordeid, som med full drift er innkoma for Helse Førde, må tolkast som ein protest mot manglande tildeling til drift og vedlikehaldsmedlar. Det burde styret ha gjort for fleire år sidan. Då kunne det mest underfinansierte helseføretaket i Norge hatt ferre problem.

Eg må sei meg einig i med Harry Mowatt,styremedlem i Helse Førde, i at no må politikarane gjera varige vedtak og syta for pengar om lokalsjukehusa ikke skal leggjast ned. Helsekøane vert ikkje mindre av tome løfter og fagre ord. Det er vanskeleg å halda på spesialistar og personal og rekrutera nye til nedleggingstrua sjukehus. Difor hastar de med handling frå dykk, til beste for pasientar og sjukehustilsette.

Sjølv om det er langt mellom Flåm og Nordfjordeid, med 4 timar 45 minutt frå Flåm opp og 6 timar og trettiminutt attende med buss, er eg glad for at det er von om hjelp, når det ikkje er akutt, for verkjande og søvnlause pasientar.

Eg skriv på vegne av alle som står i sjukehusventekøar, og alle dei som aldri kom tidsnok fram til akuttmotak grunna uforsvarlege ambulansetilbod.

Du og regjeringa har enno makta, Gjer noko straks! Og før både me og den Raudgrøne Regjering døyr.

Helsing Harald Sjursen
pasient og Helse- og miljøpolitisk talsmann for Aurland Arbeiderparti

Eldre pasienter skal ha samme tilgang til spisskompetanse ved behov som befolkningen ellers

Mens helseforetakene gjør sitt for å bygge ned lokalsykehusene, og begrunner det bl.a. med hensynet til de eldre kan det være greit å minne om rapporten Respekt og kvalitet som kom for et par år siden, fra Helsedirektoratet. Der blir det understreket av eldre skal ha samme tilgang til spisskompetanse ved behov som befolkningen ellers.

HELSEDIREKTORATET Lokalsykehusene vil spille en viktig rolle når spesialisthelsetjenestene for eldre skal styrkes. Det er en av konklusjonene i Sosial- og helsedirektoratets rapport «Respekt og kvalitet».

Det er behov for å bedre spesialisthelsetjenestene til eldre. Det slår regjeringen fast i Nasjonal helseplan. I en ny rapport om styrking av spesialisthelsetjenester for eldre beskriver Sosial- og helsedirektoratet mål og strategier for å oppnå dette.

Lokalsykehusene vil spille en viktig rolle i å bedre disse tjenestene. Nærhet og lokalkunnskap er sentrale verdier i helsetjenesten for eldre. Nært samarbeid med den kommunale helse- og omsorgstjenesten er viktig for en helhetlig helsetjeneste for de eldre pasientene.

Lokalsykehusenes vektlegging av breddekompetanse fremfor spisskompetanse vil legge til rette for en bredere tilnærming til eldre pasienter med flere sykdomstilstander og sammensatte problemer. Sosial- og helsedirektoratet anbefaler derfor at lokalsykehusene blir et tyngdepunkt i spesialisthelsetjenesten for eldre. Eldre pasienter skal ha samme tilgang til spisskompetanse ved behov som befolkningen ellers.

Samarbeid med den kommunale helse- og omsorgstjenesten er også viktig innenfor psykisk helsevern. Rapporten fokuserer derfor på de distriktspsykiatriske sentrene og deres rolle og oppgaver i forhold til de eldre pasientene.

Det er et viktig at spesialisthelsetjenesten fremmer eldres evne til å mestre egen sykdom og funksjonssvikt. Spesialisthelsetjenesten må møte disse pasientene med respekt og holdninger som understøtter deres verdighet, og tilby tjenester som er tilpasset eldres individuelle behov. Dette krever kompetanse om aldringsprosessen og eldres sykdommer og sykdomsforløp. En bred tilnærming til eldre pasienter med vekt på tidlig rehabilitering ved akutt funksjonssvikt bør innarbeides både i grunnutdanning og spesialistutdanning.

Shdir anbefaler også at kompetansen om eldre pasienter og tjenester de har behov for styrkes gjennom økt satsing på utdanning, kompetanseheving og forskning.

Rapporten er utarbeidet i samarbeid med de regionale helseforetakene og konsentrerer seg om seks innsatsområder.

• Les saken på Helsedirektoratets sider ved å klikke her eller på overskriften.
• Klikk her for å laste ned rapporten

Ap-ordførar godtek privat drift av Nordfjord sjukehus

FJORDENES TIDENDE Arbeidarpartiordførar Roger B. Silden ønskjer private aktørar velkomne til å drive Nordfjord sjukehus dersom dette skulle bli aktuelt.

Arbeidarpartiet er ikkje kjent for å oppmuntre til privat drift av velferdstenester som sjukehus og skular.
Men når det gjeld framtida til Nordfjord sjukehus bryr ikkje Roger B. Silden (Ap) seg det minste om partiet sin skepsis med omsyn til privatisering.

- Det viktigaste i denne saka er at vi får behalde sjukehuset. Eg har ikkje tenkt å bry meg med bagatellar som om sjukehuset blir drive av private eller det offentlege, seier Vågsøy-ordføraren.

• Les heile saka i papirutgåva av Fjordenes Tidende måndag 6. september. Klikk her for å kjøpe elektronisk avis/pdf-versjon.
• Klikk her eller på overskrifta for å sjå kortversjonen av saka på nett.

Samhandlingsreformen - en monsterreform!

INNLEGG I DAGENS NÆRINGSLIV, FREDAG 3. SEPTEMBER 2010 AV ELDREOVERLEGE AV TERESE FOLGERØ Vi får et dårlig helsetilbud for eldre innbyggere når samhandlingsreformen trer i kraft om 16 måneder. Vi trenger et folkeopprør langt sterkere enn det mot «monstermastene» i Hardanger, skriver Terese Folgerø, Dr.med., eldreoverlege i Tromsø kommune.

Rasering av vestlandsnaturen, feil i faktagrunnlaget, og tvilsomme økonomiske vurderinger har vært argumenter mot regjeringens forslag om monstermaster i Hardanger. Befolkningen har protestert. Syke gamle har ikke hatt samme mulighet til å aksjonere mot regjeringens planer om å rasere helsetilbudet til eldre.

Også helsereformen bygger på tvilsom håndtering av tall og sviktende faglige vurderinger.

Fra 2012 skal kommunene overta mye av den behandlingen som hittil har blitt gitt ved norske sykehus. Regjeringen har bestemt at noen pasientgrupper ikke skal få stilt diagnosen ved et sykehus, men skal legges inn på kommunale institusjoner når de blir syke. Ikke overraskende er det eldre det skal gå ut over.

Dette er i realiteten en helsereform som medfører reduksjon i kvaliteten på behandlingstilbudet til syke eldre, men det tåkelegges av at man kaller det en «samhandlingsreform».

Vi er et av landene i OECD som har færrest sykehussenger i forhold til befolkningen, og med en gjennomsnittlig liggetid på fem døgn, er vi av landene med kortest liggetid i sykehus. Med referanse til samhandlingsreformen planlegger store helseforetak å kutte sengetallet videre.

De fleste eldre er friske, men de fleste syke er eldre. Vi kan derfor forvente økt sykdomsforekomst med eldrebølgen, og vi vil trenge flere sykehussenger og flere fagfolk med spesialkunnskap om syke eldre.

Et opprør som overgår motstanden mot monstermastene i Hardanger hadde vært på sin plass.

Alle vet at brystsmerter med utstråling til venstre arm hos en middelaldrende mann kan bety hjerteinfarkt. Han blir innlagt i hui og hast på et sykehus, gjennomgår avansert diagnostikk og behandling i løpet av noen timer, og lever videre frisk og fin.
Hvis vår spreke helseminister får hjerteinfarkt når hun blir 80 år, kan symptomene være redusert matlyst, slapphet, svimmelhet og lett forvirring. Legen hennes vil etter samhandlingsreformen, legge henne inn på et forsterket sykehjem, til observasjon, pleie og omsorg. Hjerteinfarktet blir ikke oppdaget. En slik pasient vil kunne kvikne til, men med et arr på hjertemuskelen som vil øke risikoen for hjertesvikt, rytmeforstyrrelser og for tidlig død. Eller pasienten vil dø i løpet av noen uker, uten at noen undrer seg mye over det.

Vi står nå i akutt fare for å skape et dårlig helsetilbud for eldre innbyggere. Det kan skje fordi kunnskapen er for liten hos sentrale myndigheter. De vet ikke at alvorlig sykdom hos eldre kan ha udramatiske symptomer, og at kravet til avansert medisinsk teknisk utstyr og spesialisert kompetanse øker med økende alder og kompleksitet. De valgte bort denne kunnskapen da geriatere ikke ble tatt med som rådgivere, og forslaget til helsereform ikke ble sendt ut på høring.

Endringene i helsetilbudet til eldre er vesentlig begrunnet med økonomi. Man bygger på en forestilling om at Norge er et av landene i OECD som bruker mest penger på helse. OECD sier selv at tallene de refererer ikke er direkte sammenlignbare. Sverige klassifiserer sine utgifter til pleie og omsorg som sosiale utgifter, og får derfor lavere helseutgifter enn Norge, som kaller dette helseutgifter. Den raskeste måten å få ned «helseutgiftene» i Norge er derfor å gjøre som svenskene!

Norge har råd til å bygge opp sikre og gode sykehustilbud til eldre. Samtidig må kommunene gis økonomi til å bygge flere
rehabiliterings- og etterbehandlingsplasser, for å følge opp de som har fått riktig diagnose og behandling igangsatt på sykehus. Hvis vi vil, har vi råd til gode helsetilbud til eldre også etter 2012.

Vi har fått en helsereform som truer eldres rett til diagnostikk og behandling. Bakgrunnen er manglende kunnskap om aldring og sykdom, og overfladiske vurderinger av helsekostnader. Reformen medfører trolig økte kostnader, fordi kommunene må bygge nye institusjoner og ansette mer kvalifisert personell.

Dersom regjeringen hadde foreslått å lage kommunale tilbud til syke 40-åringer som erstatning for sykehus, hadde motstanden vært enorm. Vi som nå er mellom 45 og 65 år, må innse at det er vi som utgjør den kommende eldrebølgen, og at vi kommer til å få et annenrangs helsetilbud med den utviklingen som starter 1. januar 2012.

Det er på høy tid å reagere.

• Kjøp pdf-versjon av denne artikkelen fra Dagens Næringsliv på nett ved å klikke her

Ap-leiar i Eid: – Nedbygginga må stoppast

FJORDABLADET – Eg er svært uroleg for alt det som no skjer på Nordfjord sjukehus. På meg verkar det som om leiinga i Helse Førde køyrer på som om modell ein i strategidokumentet er godkjent. Men det er den ikkje.


Dette seier Siri Sandvik, som er tilbake som leiar i Eid Arbeidarparti etter ein lengre permisjon.
– Eg har følgt med i det som har skjedd og det som skjer i Helse Førde. Ut over det faktum at gjennomføringa av strategiprosessane i Helse Førde allereie er godt i gang er det nokre saker som gjer meg svært uroleg for framtida til sjukehuset. For det første så uroar det meg at ein kuttar eit av operasjonstema ved lokalsjukehuset på Nordfjordeid. Spesielt er dette grepet vanskeleg å forstå i ei tid der sentrale styresmakter krev at ventelistene og ventetidene skal ned. Ut frå dei grep leiinga i helseføretaket no gjer så oppnår ein det motsette. Nemleg at ventetida for pasientane vert lenger og køen aukar. Altså tek ein ned operasjonskapasiteten utan tanke for kva dette fører til og at det er klart i strid med dei føringane som kjem frå øvste hald, seier Siri Sandvik som meiner at nedtaket kan føre til at dei flinke ortopedane ein i dag har ved sjukehuset kjem til å finne seg ein annan arbeidsgjevar som er meir oppteken enn Helse Førde av å utnytte den kompetansen desse legane har.
– Det er klart at når ikkje ortopedane, og for den del andre legar, ikkje får utføre det dei kan best, så sluttar dei.

Fødetilbodet
Ei av dei andre sakene som uroar Sandvik er planarbeidet med det framtidige fødetilbodet i Sogn og Fjordane.
– Det første møtet mellom Helse Førde og kommunane fann stad for eitt par veker sidan. På dette møtet kom det fram at det som skal ligge i botnen, er helseføretaket sitt framlegg til framtidig struktur og strategiplan. Altså modell 1, som styret i Helse Førde har vedtatt, men som ikkje har blitt behandla korkje av Helse Vest eller endeleg godkjent av helseministeren eller kongen i statsråd.
– Kven er det som har lagt føringane for planlegginga av det samla fødetilbodet i Helse Førde?
– Det er iallfall ikkje kommunane. Då må det vere Helse Førde, seier Sandvik og legg til at frå Eid kommune er det helse- og sosialsjef Rune Engeseth som er med i prosjektgruppa.
– Ville det ikkje vere meir naturleg at ein tok utgangspunkt i det tilbodet som er i dag, og så jobba seg vidare for å sjå om det trengst endringar?
– Det som er heilt sikkert er at Helse Førde ikkje kan legg til grunn for dette arbeidet ein strategiplan som ikkje er godkjent av høgare myndigheit. Difor ser ikkje eg nokon anna moglegheit, enn at helse- og omsorgsministeren må sett foten ned og stoppe dei pågåande prosessane både innanfor dett og andre område, seier Sandvik og legg til at ein først burde blitt ferdig med planen for den nasjonale fødselsomsorga, før Helse Førde set i gong sitt arbeid.

Ein sengepost
– Ut frå det Fjordabladet kjenner til så har det ei stund vore jobba med å slå saman sengeposten på operasjon med den medisinske sengeposten, kva seier du til det?
– Samanslåing av sengepostane på Nordfjord sjukehus har blitt forsøkt gjort tidlegare. Då var det snakk om samanslåingar i helgar, men dette vart stoppa ut frå faglege omsyn. Infeksjonsfaren og faglege kriterium har ikkje endra seg, slik sett er dette like teneleg i dag som det var tidlegare, seier Sandvik som heller ikkje er vidare imponert over måten leiinga informerer dei tilsette på.

Gjennomfører planen
– Mitt poeng er at leiinga i Helse Førde er godt i gong med å gjennomføre den vedtekne strategiplanen utan at dei tilsette ved Nordfjord sjukehus er informerte om det som skjer. For det første så kan ein ikkje behandle vaksne velopplyste menneske på denne måten. For det andre så må dei som har mynde til det sette foten ned og hindre at leiinga øydelegg lokalsjukehuset frå innsida.
– Det er ditt parti som har helsestatsråden. Har ikkje Eid Ap noko som helst påverknadskraft overfor statsråden?
– Kor mykje gjennomslag vi har skal eg ikkje spekulere på. Det som er eit faktum er at både ordføraren vår og leiaren i Nordfjordrådet har spelt inn dei fleste argument og saker til både Helse Vest og statsråden. Statsråden på si side har vore rimeleg klar på kva den raudgrøne regjeringa styrer etter. Det er ikkje tvil om at det som no skjer ved Nordfjord sjukehus, kanskje også i Lærdal, ikkje er i tråd med Soria Moria II, seier Siri Sandvik som kjem med ei instendig oppmoding til Anne-Grethe Strøm-Erichsen om å gripe inn overfor Helse Førde før det er for seint.

• Les saka i Fjordabladet ved å klikke her eller på overskrifta